<آيات الاحكام >>به آن دسته ازآيه هاي قرآن كريم گفته مي شود
كه به تنهايي ويابه كمك آيات ديگر,داراي حكمي ازاحكام فقهي
هستند.همچنان كه تفسيركل قرآن كريم ازابتداموردتوجه علماي
مسلمان بوده است ,تفسيرهاي ديگري نيزوجوددارندكه بحث آنها
پيرامون موضوع ويژه اي ازموضوعات قرآني است .به عنوان مثال ,
تفسيرسوگندهاي قرآن ,تفسيرامثال قرآن ,تفسيرمفردات قرآن ,
تفسيرقصص قرآن وموضوعات وعناوين متعددديگر.تفسير
آيات الاحكام نيزمثل بسياري ازموضوعات ديگرقرآن ,ازابتدامورد
توجه جدي ودقيق علماومفسران قرآن كريم بوده ودراين زمينه ,
دههاتفسيرنگاشته شده است .
جديدترين تفسيرآيات الاحكام ,تفسيربزرگي است كه
حجت الاسلام والمسلمين زين العابدين قرباني لاهيجي (نماينده ولي
فقيه دراستان گيلان وامام جمعه رشت )تاليف كرده وانتشارات سايه
آن رادرسه هزاردوره چاپ كرده است .تفسيرمذكوركه <تفسيرجامع
آيات الاحكام >نام داردشامل دوازده جلدمي باشدكه هشت جلدآن
منتشرشده است .
درجلداول تفسيرجامع آيات الاحكام ,پس ازمباحث مقدماتي ,
آيات مربوط به طهارت وبخشي ازآيات مربوط به صلا± (نماز)مورد
بررسي وتفسيرقرارگرفته است .درقسمتي ازبحثهاي مقدماتي جلد
اول ,پيرامون انگيزه تاليف اين تفسيرچنين آمده است :
درست است كه ازديرباز,كتابهاي فراواني ,چه ازطريق شيعه و
چه ازطريق اهل سنت ,دراين باره نوشته شده ,ليكن به جهات زير
جاي بررسي مجدداين بحث باقي است .
1نوع كتابهايي كه دراين باب تاليف شده يابه زبان عربي و
آميخته بااصطلاحات فني خاص است كه براي توده مردم كشورما
قابل استفاده نيست ,ويااگربه زبان فارسي نگارش يافته بازبان
سيصد,چهارصدسال پيش نوشته شده ومتناسب باعصركنوني
نيست (مانندتفسيرشاهي ),ويامختصروفهرست وارتنظيم شده
(مانندادوارفقه شهابي ,وتلخيص وترجمه زبد± البيان )كه وافي به
مقصودنمي باشد.
2ازبركت انقلاب اسلامي مابه رهبري امام خميني رضوان الله
عليه همه قوانين اين كشور,مي رودكه صددرصداسلامي شودو
ديگركشورهاي اسلامي آنراسرمشق قراردهند.وازسويي ديگر,
قرآن نخستين مصدرقانونگذاري ماست .ازاين روبحث وبررسي
مجددپيرامون <آيات الاحكام >مي تواندهم به قانونگذاري ماكمك
كند,وهم جامعه اسلامي مارابه اسرارورموزقانونگذاران قرآن ,آگاه
سازدوهم گوشه اي اززحمات فقهاي عظام راكه درراس هرم نظام
انقلابي ماقراردارندبه نمايش گذارد.
3دشمنان اسلام ,براي ايجاداختلاف ميان مسلمين ,گاهي
گوشه اي ازآيات قرآن راكه علي الظاهربه نفع اين گروه وياآن گروه
است ,مستمسك ودست آويزقرارداده ,آنان رابه جان هم مي اندازند
تاقدرت آنان رادرهم شكنند,درصورتي كه اگرطوائف مسلمين ,با
متون مصادراوليه خود,آگاهي درست داشته باشندوزبان ومنطق
يكديگررابه طور<مقارنه اي >بدانند,اين امرمي تواندتاحدود
زيادي دشمنيهارابكاهدوافكارآنان رابه هم نزديك سازدوجلو
اختلاف وتفرقه رابگيردوبه وحدت كلمه آنان ,كمك كند.
4دردانشگاههاچندترمي درس تفسيرآيات الاحكام گفته
مي شودكه متاسفانه كتاب مناسبي كه حاوي نكات يادشده ومتناسب
بامحيط دانشگاههاي فعلي باشد,دردست نيست ,واساتيدمربوطه يا
ازمتون اصلي جزوه اي فراهم كرده وازروي آن تدريس مي كنندويااز
تلخيصهايي كه ازهمان متون صورت گرفته بهره مي گيرند,درهرحال
دانشجومتن جامعي دردست نداردكه بامراجعه به آن آگاهي بهترو
مناسبتري پيداكند.ازاين رواين امرنيزمي طلبدكه دراين راستاگام
تازه اي برداشته شودكه هم استادوهم دانشجو,منبع جامعي دراين
باب داشته باشند.
5ازهمه اينهاگذشته ,گذشت زمان ونيازمنديهاي جديد,مسائل
نوين راپديدمي آورد,كه چه بسابينش واستنباط مارانسبت به
<آيات الاحكام >دگرگون مي سازدوچگونگي برداشت مارانسبت به
آنهاتغييرمي دهد.وازسوي ديگر,اززواياي آن آيات وياآيات
ديگر,كه مغفول عنهاقرارگرفته ,دلائل تازه اي جهت استنباط احكام
ارائه مي دهد.به علاوه تكامل فقه واجتهاد,چه بسادرهاي تازه اي را
به روي مجتهدوعالم به زمان ,مي گشايد.ازاين روبسنده كردن به
كتابهاي سيصد,چهارصدسال پيش ويابيشتروكمتر,جموددر
استنباط وعملاقائل شدن به <انسدادباب اجتهاد>است كه درمكتب
ماناصواب است ,بخصوص كه طبق تعليم پيشوايان دين ما,قرآن
هيچگاه بابحث وبررسي كهنه نمي شودوهمواره تازه وراهنمااست .
درجلددوم تفسيرجامع آيات الاحكام ,تفسيرآيات مربوط به
صلا± درپنج فصل ادامه يافته است .فصل اول پيرامون قبله واحكام
آن ,فصل دوم درباره مقدمات نماز,فصل پنجم درزمينه مقارنات نماز,
فصل ششم درموردمستحبات نمازوبالاخره درفصل هفتم ,پيرامون
مسائل مربوط به سلام ,نيت وموضوعات متعددمي باشد.
درفصل اول ازجلدسوم اين تفسير,مباحث مربوط به صلا± در
هشت قسمت پيگيري شده است .قسمت اول به نمازجمعه اختصاص
داردودرقسمت دوم نمازعيدقربان وفطر;ودرقسمت سوم ,نماز
ميت ,درقسمت چهارم نمازمسافر,درقسمت پنجم نمازخوف ,در
قسمت ششم نمازجماعت ,درقسمت هفتم نمازآيات وبالاخره در
قسمت هشتم سجده هاي واجب ومستحب موردبررسي قرارگرفته و
آيات مربوط تفسيرشده است .
دربخشهاي ديگراين جلد,آيات مربوط به صوم (روزه )وزكات
موردتفسيرقرارگرفته اند.فلسفه روزه ,چراروزه درماه رمضان واجب
شده است چگونگي نزول قرآن ,منظورازنزول قرآن درشب قدر,
فرق بين قرآن وفرقان ,دعاچيست شرائط استجابت دعا,علل تاخير
دراستجابت دعا,قرب خداوندچگونه است اعتكاف چيست اقسام
روزه ,جامع ترين صفات ابرار,چگونه ذكات موجب نمووتزكيه مال
است چگونه بايدصدقه دادشروط اعتكاف و....ازعناوين مباحثي
است كه پيرامون صوم وزكات وجوددارد.
جلدچهارم تفسيرجامع آيات الاحكام ,اختصاص به تفسيرو
بررسي آياتي داردكه درباره خمس وحج موجوداست .درپايان اين
جلدپس ازتفسيرآيات مربوط به حج ,يك جمع بندي كلي به عمل
آمده وپيرامون فوايدوفلسفه حج بحث شده است .
جلدپنجم تفسيرمذكور,شامل تفسيرآياتي است كه پيرامون
امامت ,حكومت وولايت و....وجوددارد.عناوين برخي ازمباحثي كه
دراين جلدوجوددارد,عبارت است از:رابطه دين وسياست و
حكومت ,اسلام دين جامع وپاسخگوي همه نيازهاي بشر,اسلام دين
جامع ومعتدل ,چگونگي انطباق اسلام بامقتضيات زمان ,جايگاه
ولايت فقيه واختيارات او,ولايت وحكومت ازديدگاه قرآن ,
ويژگيهاي حكومت اسلامي ,تشكيل حكومت به وسيله پيامبر,
حكومت اسلامي بعدازرحلت پيامبر,روايات مربوط به ولايت فقيه ,
فقهاولي هستندنه وكيل ,نقش بيعت درتعيين ولايت فقيه ,جايگاه
مجمع تشخيص مصلحت ,نيمرخي ازسيماي كارگزاران درنظام
اسلامي وعناوين متعددديگر.دربخشي ازمبحث <ويژگيهاي
حكومت اسلامي >مي خوانيم :
ازمجموع آياتي كه موردبررسي قرارگرفت ,نمايي ازحكومت
اسلامي كه انبياي الهي واولياي ديني ماموربه پياده كردن آن بوده اند,
به شرح زيربه دست آمد:
1نه تنهاافرادناصالح نمي تواننددرراس حكومت اسلامي قرار
گيرندبلكه بايدحاكمان اسلامي همانندپيامبران وجانشينان بحق آنان
درپاكي وصداقت واجراي حق وعدالت باشند.
2مردم دراخذمعالم واحكام دين ودستورالعملهادرحوادث
واقعه بايدبه آنهامراجعه وبه اوامرآنان گردن نهندوازآنهااطاعت
نمايند.
3درمواقع اختلاف ورفع خصومات ,نظرآنان راقول فصل
بدانند.
4وهرگاه قول آنان رانپذيرفتندبايدبدانندكه گرفتاريهاي
جبران ناپذيري دامنگيرشان خواهدشد.
5حاكمان الهي برقراركننده قسط وحافظ امنيت جامعه اندو
مردم نيزدراين راه بايدآنهاراياري كنند.
6مردم موظفندازحاكمان درست الهي حمايت كنندوبه سوي
ديگران نروند.
اگرازويژگيهايي كه ازآيات يادشده به دست آمده ,بگذريم ,آيه
41سوره حج به سه ويژگي ديگر,يعني ,اقامه نمازواداي زكات و
امربمعروف ونهي ازمنكرمي كند.
درجلدششم تفسيرجامع آيات الاحكام ,آيات مربوط به جهادو
دفاع موردبررسي وتفسيرقرارگرفته است .درمقدمه اين جلد,ابتدابا
عناويني مثل <ضرورت جهادوپيكار>,<جهادازديدگاه ديگران >,
<اعترافات مستشرقين >و....برخوردمي نماييم وسپس عناوين و
مباحث زيررامي خوانيم :اسلام براي چه مي جنگداسلام باچه كساني
مي جنگدمنظوراز<وقاتلوهم حتي لاتكون فتنه و....>چيست
طاغوت كيست احكام الهي مبتني برمصلحت واقعي است نه تمايل
شخصي ,رمزهاي پيروزي مسلمين بركفار,جزيه چيست لزوم
آمادگي رزمي ودفاعي كامل ,نقش زنان درجامعه اسلامي ,اهميت
اخوت اسلامي ,ويژگيهاي ششگانه موئمنان راستين ,ابزارهاو
سرمايه هاي جهادو....
جلدهفتم تفسيرجامع آيات الاحكام شامل يك مقدمه ودوبخش
است .بحثهاي مقدماتي اين جلد,پيرامون مفهوم واهميت امربمعروف
ونهي ازمنكر,درجات ,مراتب امربمعروف ونهي ازمنكر,امربمعروف
دولتي ومردمي ,تفاوت ارشادباامربمعروف ونهي ازمنكرو....
مي باشد.
دربخش اول ,آيات مربوط به امربمعروف ونهي ازمنكرتفسيرو
بررسي شده است .برخي ازعناويني كه دراين بخش وجوددارد
عبارت است از:آيات مربوط به امربمعروف ونهي ازمنكر,فرق ميان
دعوت به خيروامربمعروف ونهي ازمنكر,تبليغ واهميت آن درقرآن
واسلام ,جايگاه امربمعروف ونهي ازمنكر,ويژگيهاي دعوت كننده به
خير,ويژگيهاي پيامبراسلام ,ترف وخوشگذراني ازعوامل سقوط
ملتهاو....
بخش دوم ازجلدهفتم <تقيه ياانتخاب راهي كم ضررترجهت
ادامه زندگي وحفظ هويت اسلامي >نام دارد.دراين بخش تقيه ازنظر
قرآن موردبررسي قرارگرفته است .تقيه چيست ,تقيه دراصطلاح
فقها,تقيه درقرآن ,تقيه اكراهي وحدودآن ,اقسام تقيه ,اقسام تقيه از
ديدگاه امام خميني ,مواردي كه تقيه حرام است و....ازمباحث بخش
دوم مي باشد.
جلدهشتم تفسيرجامع آيات الاحكام پيرامون مباحث زيراست :
مكاسب ,متاجر,عقودوايقاعات ,بيع ,دين ,قرض ,رهن ,ضمان ,صلح ,
وكالت ,اجاره ,شركت ,مضاربه ,ابضاع ,وديعه ,عاريه ,سبق ورمايه ,
شفعه ,لقطه ,غصب ,اقرار,وصيه ,حجر,وقف ,سكني ,غمري ,صدقه ,
هبه ,نذر,عهد,يمين ,عتق و....
جلدنهم كتاب تفسيرجامع آيات الاحكام نيزتوسط موئلف به
رشته تحريردرآمده ودردست انتشاراست .براي موئلف محترم توفيق
ادامه اين خدمت علمي وقرآني باارزش راازخداي متعال خواهانيم و
اميدواريم مجلدات سه گانه اين تفسيرتاجلددوازدهم نيزتوسط
ايشان نگارش يافته به زيورطبع آراسته گردد.
قرآن نخستين مصدرقانونگذاري مااست ;بنابر
اين ,بحث وبررسي مجددپيرامون <آيات الاحكام >
مي تواندهم به قانونگذاري ماكمك كندوهم جامعه
اسلامي مارابه اسرارورموزقانونگذاران قرآن ,
آگاه سازد
اگرطوائف وفرق مسلمين بامتون مصادراوليه
خودآگاهي درست داشته باشندوزبان ومنطق
يكديگررابه طورمقارنه اي بدانند,اين امرمي تواند
تاحدودزيادي ازدشمني هابكاهدوافكارآنان رابه
هم نزديك سازدوبه وحدت كلمه مسلمين كمك كند
|
اخبارنشر
|
ناامني جهاني
كتاب <ناامني جهاني :بررسي چهره دوم جهاني شدن >به اهتمام
اصغرافتخاري توسط انتشارات پژوهشكده مطالعات راهبردي درسه
هزارنسخه و276صفحه منتشرشده است .<ناامني جهاني ,چهره دوم
جهاني شدن >,<درجستجوي پاراديم جهاني امنيت بعدازجنگ
سرد>,<امنيت ونابرابري >,<سازمان ملل وامنيت بين المللي >و
<جهان گرايي وجنگ گرايي >ازعناوين مقالات ومباحث اين كتاب
مي باشد.
الگوهاي بي ثباتي سياسي
كتاب <الگوهاي بي ثباتي سياسي >راانتشارات پژوهشكده
مطالعات راهبردي درسه هزارنسخه و386صفحه منتشركرده است .
عناوين برخي فصول ومباحث كتاب مذكورعبارت است از:تحليل
ثبات وبي ثباتي سياسي ,تناقض هاونارسايي هادرتحليل هاي پيشين
بي ثباتي سياسي ,مشكلات مربوط به تعريف بي ثباتي سياسي ,
تعريف وعملياتي كردن بي ثباتي سياسي ,روابط فيمابين ابعاد
بي ثباتي سياسي ,همبستگي هاي بالقوه برون زاي بي ثباتي سياسي ,
تاثيرات برون زاي بي ثباتي سياسي ,چهارمدل پيش بيني كننده
بي ثباتي سياسي و...
رسانه هاوثبات سياسي
<رسانه هاوثبات سياسي >كتابي است كه انتشارات پژوهشكده
مطالعات راهبردي آن رادرسه هزارنسخه و313صفحه منتشركرده
است .
عناوين برخي فصول ومطالب كتاب مذكورعبارت است از:
مطبوعات وثبات سياسي درجمهوري اسلامي ايران ,آسيب شناختي
فعاليت هاي رسانه اي ,علل وعوامل آسيب پذيري وآسيب زايي
رسانه اي ,ثبات سياسي رسانه اي ,رسانه وآموزش پنهان ,مطبوعات و
امنيت ملي ,اينترنت وثبات سياسي ,خط قرمزرسانه هادرقوانين و....
جهاني شدن
<جهاني شدن چالش هاوناامني ها>كتابي است كه به اهتمام
اصغرافتخاري توسط انتشارات پژوهشكده مطالعات راهبردي درسه
هزارنسخه و323صفحه منتشرشده است .<هويت جهاني >,
<همسايگان جهاني >,<موضوعات جهاني وچالش دربرابرآيين
دموكراسي >,<تحول وتوسعه دراقتصادجهاني >,<خط مشي هاي
زيست بوم جهاني >و...ازعناويني است كه درفهرست كتاب مذكور
مشاهده مي شود.
فسادسياسي
<فسادسياسي >عنوان كتابي است كه محمدطاهري وميرقاسم
بني هاشمي ترجمه كرده اندوانتشارات پژوهشكده مطالعات راهبردي
آن رادرسه هزارنسخه و511صفحه منتشركرده است .اين كتاب
دوازده فصل دارد,عناوين برخي فصول ومباحث كتاب مذكورعبارت
است :فسادسياسي ومسائل ودورنماها,علل وفراگردهاونتايج فساد
سياسي ,تعريف فسادسياسي ,رابطه فسادوسياست ,رويكردهاي
اخلاقي به سياست ,تعريف شبكه اجتماعي وافتصادي فساد,
چرخه هاي فساد,هزينه هاي فساد,مهارفساد,رهيافت هاي مبارزه با
فساد,اثرات نابهنجارفسادسياسي ,فسادوانحراف درتقاضاي بخش
عمومي ,تقلب وفساددراتحاديه اروپا,گذاربه بازارفساددرروسيه
پس ازسوسياليسم ,فهم فسادسياسي درسياست هاي معاصرهند,
محاسبه پذيري فسادو...
نگاهي به مسائل امنيتي ايران
كتاب <نگاهي به مسائل امنيتي ايران >به اهتمام اميرحسين علينقي و
توسط انتشارات پژوهشكده مطالعات راهبردي درسه هزارنسخه و
211صفحه منتشرشده است .برخي ازعناوين فصول ششگانه كتاب
مذكورعبارت است از:برخي ويژگي هاي دورويكردامنيتي دركشور,
امنيت ملي درجمهوري اسلامي ايران ,رويكردهاي عمده نسبت به
امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران و...
| |