|
|
هديه اي از سيد شهيدان اهل قلم
رستاخيز جان
|
ت سيد مرتضي آويني
عمل رسانه هاي جمعي و يا دستگاههاي رسمي و فرهنگي و
هنري ما در برابر غرب حكايت از نحوي انفعال سرطان وار و
لاعلاج دارد كه با اين سخن ها و به اين راحتي ها درمان نمي شود.
تنها تلويزيون بيمار نيست , سينماي بعد از انقلاب نيز بيمار
است . منتها اين دو از يك بيماري واحد رنج نمي برند. وجه
مشترك تلويزيون و سينماي پس از انقلاب در آنجاست كه هيچ
كدام غرب را دشمن فرهنگي خويش نمي دانند و علت اين امر را
نيز بايد در آنجا جستجو كرد كه از يك سو اصلا غرب را
نمي شناسند و از سوي ديگر اصلا انگيزه اي براي مبارزه ندارند.
سينماي پس از انقلاب معيار رشد را برنده شدن در
جشنواره هاي اروپا مي داند و در ارزيابي فيلمها , براي منتقدين
خارجي صلاحيت بيش تري قائل است . تلويزيون نيز گفتار
سياست زدگي است و از لحاظ هنري همان مرضي را دارد كه فيلم
فارسي قبل از انقلاب به آن مبتلا بود. سينما كه اصلا براي هنر
شانيتي مخالف با تبليغ قائل است و تلويزيون نيز در مسير
تبليغ , از هنر دور افتاده و به پيام ظاهري اكتفا كرده است .
وضع ما در خارج از كشور اگر از آنچه در داخل كشور
مي بينيد بدتر نباشد مسلما بهتر نيست . خانه هاي فرهنگ ما در
خارج از كشور يا به خانه هاي اموات شبيه ترند و يا همراه با
سيطره جهاني فرهنگ غرب روي به فعاليت هايي در خدمت
حفظ و استمرار وضع موجود آورده اند.
« فرهنگ سينما رفتن » نيز در جامعه ما وجود ندارد و آنچه
اجازه نداده است تا اين فرهنگ ايجاد شود آن است كه فيلم ها از
يك سو جاذبيت كافي ندارند و از سوي ديگر با واقعيتهاي
زندگي مردم و حقايق تاريخي بيگانه اند. سينماي پس از انقلاب
نه تنها از كنار انقلاب گذشته است بي آنكه با آن رابطه اي بگيرد ,
غالبا از تكنيك جذابي نيز برخوردار نيست تا مردم را به جانب
خود بكشاند. تعبيراتي كه براي سينماي پس از انقلاب جعل
كرده اند خود حكايت از همين كج انديشي و دوري از واقعيت
دارد : سينماي متفكر , سينماي هنري , سينمايي با جذابيت دروني
و... فرصت آنكه من تمام اين تعابير را تفسير كنم وجود ندارد و
بنابراين , فقط « سينمايي با جذابيت دروني » را مختصرا معنا
مي كنم و در مي گذرم . سينمايي با جذابيت دروني يعني آنكه
فيلمها با تماشاچي كاري ندارند و او را رها كرده اند , اگر
تماشاچي به خودي خود توانست با مضمون فيلم رابطه بگيرد ,
مي ماند و اگر نه , سينما را ترك مي كند.
اين سياستگذاري به آنجا منتهي مي شود كه سينما , گرفتار
يك بحران اقتصادي بسيار جدي , هرگز نتواند روي پاهاي خود
بايستد , چه برسد به آنكه مردم را از پاي ويدئوها بلند كند ـ هر
چند سينما به مفهوم مطلق , از عهده اين كار برمي آيد. تماشاي
فيلم روي پرده تلويزيون , آن هم از طريق ويدئوهايي كه غالبا
سيستم بتامكس دارند و نوارها , گذشته از ريختگي و بي رنگي ,
اصلا از وضوح و روشني كافي برخوردار نيستند , چندان لذتي
ندارد , مگر آنكه تماشاگران به آن علت روي به ويدئو بياورند كه
بخواهند نوارهاي پورنو و غيرمجاز تماشا كنند. اما مگر افراد و يا
خانواده هايي چنين , چه تعدادي هستند تماشاي فيلم در سينما
لذت ديگري دارد و ما هيچ علتي براي آنكه مردم را از اين لذت
مجاز ممانعت كنيم در دست نداريم . ترديدي نيست كه « فرهنگ
تصويري » در اين روزگار « فرهنگ غفلت » است , اما اين
خصوصيت در حقيقت به تمدن غرب و همه لوازم و تبعات آن
بازمي گردد نه به سينما يا ويدئو و يا ماهواره . گذشته از آنكه ,
همان طور كه عرض كردم , حكم اين ثمرات وقتي كه از اصل
شجره خويش جدا مي شوند , در عمل ـ و نه در نظر ـ چيز ديگري
است . حيطه نظر و عمل از هم جداست و هر يك حكمي جداگانه
دارد , اگر چه در واقع امر , نظر و عمل در عين جدايي از يكديگر
حقيقت واحدي دارند. براي مواجهه با اين پديدار هرگز نبايد
اصل را بر ممانعت گذاشت , چرا كه اصلا وجود اين لوازم و
گسترش آنها در سراسر دنيا امري است به مقتضاي تاريخ و
خارج از اختيار. ممانعت از ويدئو , خواستاران آن را حريص تر و
ما را آسيب پذيرتر خواهد كرد. چرا بايد كار را به گونه اي سامان
داد كه تماشاگران ويدئو ناچار باشند براي تماشاي فيلم هاي
مجاز روي به زندگي قاچاق بياورند (كه اين از اصل وجود ويدئو
خطرناك تر است )
... و اما بهترين راه ـ كه البته بنده در وضع كنوني باور
نمي كنم كه از عهده نهادهاي فرهنگي و هنري ما برآيد ـ آن است
كه تلويزيون با پرهيز از شيوه تبليغ كنوني اش كه به انقطاع كامل
شعارها از شعور باطني منجر خواهد شد , جذاب تر و فعال تر شود
و حتي كانال هاي ديگري در رقابت با دو شبكه فعلي تاسيس
شوند. سينماي ايران نيز غايت خويش را به جاي برنده شدن در
جشنواره هاي اروپايي , رسوخ در قلب مردم بگيرد و تلاش كند با
نزديك شدن به واقعيات , حضور خويش را در حيطه حيات
مردم عميق تر و وسيع تر كند و از جلوه فروشيهاي انتلكتوئل
مآبانه بپرهيزد و شرايطي فراهم آورد كه نهال هاي تازه سر
برآورند و فيلمسازي را به يك تلاش جدي و فراگير فرهنگي كه
مي تواند در اين توبه تاريخي و رستاخيز معنوي انسان شريك
شود , تبديل كنند.
هر يك از اين رسانه ها داراي موجوديت تكنولوژيك
مستقلي هستند , اگر چه از آن لحاظ كه اين هر سه , ابزار نمايش
تصوير متحرك هستند مي توان آنها را صورت هاي متنوعي از
تحقق يك چيز دانست . بحث درباره ماهيت آنها نيز مي بايست كه
مستقل از يكديگر انجام شود.
سينما و ويدئو را به آن اعتبار كه هر دو صرفا ابزارهايي براي
نمايش فيلم هستند بايد به يكديگر نزديك دانست , اما تلويزيون
با عناياتي مستقل از دو تاي ديگر اختراع شده و مورد استفاده
قرار مي گيرد.
آنچه هست اين است كه اين ابزار هم , هم مولود غفلت
فراگير بشر در روزگار كنوني هستند و هم خود دعوت به غفلت
مي كنند. هيچ شيئي را نمي توان يافت كه از اين « دعوت » خالي
باشد , نه به اين معنا كه هر شيئي داعي به خير و يا شر است , اما
هر شيئي علتي غايي دارد كه در آن مستتر است . اگر شكر براي
شيرين كردن به وجود آمده است , همين غايت را در وجود خود
نهفته دارد و اگر روزنامه براي خواندن ايجاد شده است , پس
روزنامه دعوت به خواندن
مي كند.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منبع : « رستاخيز جان » مجموعه آثار شهيد مرتضي آويني , نشر ساقي .
|
|
فيلمشناخت فليم هاي مستند
مذهبي
|
دروازه بهشت (بتاكم 35, دقيقه )
پژوهشگر , نويسنده و كارگردان : احسان راطبي ,
تصويربردار : مسعود متقيان نژاد , تدوين : ا.راطبي , م .
متقيان نژاد , موسيقي : محمد حسيني تهيه كننده : سيماي مركز قم
سال 1379 (مسعود متقيان نژاد)
اين فيلم حرم قدسي حضرت معصومه (س ) را از جنبه هاي
معماري و هنرهاي وابسته به آن بررسي مي كند.
طنين آبي كاشي (16 ميلي متر , 19 دقيقه )
پژوهشگر , نويسنده و كارگردان : احسان راطبي , فيلمبردار :
سعيد توكلي فر , تدوين : احمد فيضي , موسيقي : شاهرخ
خواجه نوري , تهيه كننده : دانشكده صدا و سيما ـ سال ,1379
اين فيلم به مدرسه علميه اماميه (بابا قاسمي ) كه از ابنيه دوره
ايلخاني (725 ه' ق ) مي باشد , مي پردازد .
فيلم مستند مناره هاي اصفهان (بتاكم , 35 ميلي
متري )
پژوهشگر , نويسنده و كارگردان : احسان راطبي , تصوير بردار :
عليرضا جهانشاه , تدوين : مجيدشاه قلي , تهيه كننده : سيماي
مركز اصفهان (رضوان قائدي ) ـ سال 1379 اين فيلم مناره هاي
بجامانده از دوران كهن را كه در سينه استان اصفهان قرار دارد ,
مورد بررسي قرار مي دهد.
غزل هاي آجري (بتاكم , 4 قسمت 20 دقيقه اي )
پژوهشگر , نويسنده و كارگردان : احسان راطبي , تصويربردار :
عليرضا جهان شاه , تدوين : مجيد شاه قلي , تهيه كننده : سيماي
مركز اصفهان (رضوان قائدي ) ـ سال ,1379 اين فيلم به
مساجد مجامع اصفهان , اردستان , زواره , برسيان و گلپايگان
مي پردازد.
سيماي صالحان
پژوهشگر , نويسنده و كارگردان : احسان راطبي , تدوين : مجيد
شاه قلي , تهيه كننده : سيماي مركز اصفهان (محمدعلي
طالقاني )
اين فيلم نگاهي دارد به زندگي پربار حضرت آيت الله سيد
اسماعيل هاشمي طالخونچه اصفهاني (رحمه الله عليه ) و نحوه
ارتباط ايشان با نسل جوان .
|
|
سينماگران از انتفاضه فلسطين
مي گويند
|
ت سعيد حاجي ميري
اصولا سينماي سياست زده به دنبال اينست كه الان چه
چيزي , بورس هست , واقعه 11 سپتامبر را اگر قائل باشيم و من
قائل به آن هستم كه اصلا يك حادثه تصادفي نبودو اصلا يك
مساله بهت آوري براي سياستمداران نبود , آن وقت متوجه
مي شويم كه چرا افغانستان بعد از اين واقعه مورد توجه غربيها
قرار گرفت . چرا كه 11 سپتامبر را خود غربيها پديد آوردند و به
همين دليل هم از يكي دو سال قبل هم چون مي دانستند كه چنين
كاري را مي خواهند انجام بدهند , زمينه سازي هاي لازم را انجام
دادند و دراين ميان براي سينما هم حساب باز كردند. در واقع
امواج مرموزي منتشر شد و عده اي از سينماگران , چه در ايران و
چه در ساير نقاط دنيا به سمت توجه مساله افغانستان سوق داده
شدند. اين زمينه سازيها صورت گرفت چون غرب سناريوهايي را
براي خود داشت . معتقدم كه گرايش به موضوع افغانستان ,
طبيعي نبود , از طرفي گرايش به مساله فلسطين هم در واقع
اساسا متفاوت است . بدين معني كه آمريكا در افغانستان
مي خواست بگويد و هنوز هم مي خواهد بگويد كه من يك ملت
بدبخت و مفلوك و خلاصه اسير دست شوروي و بعد هم اسير
دست اسلام ـ البته از ديد آمريكاييها را ـ نجات دادم . پس هر
چقدر راجع به مظلوميت اين قوم حرف زده شود من هم دوست
دارم چرا كه در راستاي برنامه هايم مي باشد. بعد هم همه
مي گويند كه آن ناجي چه كسي بود من بودم كه آمدم اوضاع را
سامان دادم . حالا با اين وضع ببينيد كه در افغانستان چه وضعي
پيش مي آيد.
از مساله افغانستان من تا اين اندازه مي فهمم و باور دارم كه
در مورد فلسطين اينطور نيست .در مورد فلسطين آمريكا دوست
ندارد بگويد كه ملت فلسطين , ملتي مظلوم و ستمديده است . بر
عكس مي خواهد بگويد كه اين ملت يهود و ملت اسرائيل است
كه بدبخت و مظلوم است . براي همين هم دعا مي كنم كه كساني
در سينما به سراغ افغانستان رفتند و به سمت فلسطين نروند ,
چرا كه بعيد مي دانم اينها بخواهند كمكي به فلسطين نمايند.
متاسفانه كم كم فلسطين هم مركز توجه تهيه كنندگان غربي , تهيه
كنندگان منفرد مي شود و دوستان داخلي متوجه اين موضوع
شده اند و همه سعي دارند كه بروند و كار كنند , منتهي معلوم
نيست كه با چه ديدگاهي آيا عملكرد آنها به نفع ملت فلسطين
مي باشد يا نه در يكي از روزهاي گذشته و حتي با يكي از
دوستان كارگردان كه اين قضايا را دنبال مي كند و تاريخچه
نويسي مي كند در مورد مسائل سينما بحث مي كرديم , ايشان نام
يك فيلمساز فلسطيني را برد كه امسال در جشنواره كن جايزه
گرفته بود. اين فيلمساز وقتي به فلسطين برگشت , در آنجا كتك
مفصلي از فلسطيني ها خورده بود. خب طبيعتا اين را نمي توان
اسمش را گذاشت به فلسطيني ها كمك كردن و محبت كردن .
|
|
زمزمه هاي سينمايي
تو نمي تواني زيبا نباشي (2 )
|
ت محمدرضا كشاورز
صداقت يك هنرمند بهانه اي شد تا حرفهايي كه دلمان
مي خواست مطرح شود اما يا , يادمان رفته بود يا اينكه
نمي دانستيم چگونه گفتن آن حرفها را شروع كنيم يا بگوييم .
هفته گذشته مختصري پيرامون جشنواره توليدات سيما كه در
محل ارگ بم برگزار شد گفتيم و از اكبر عبدي ياد مي كرديم و از
حضورش در مراسم تجليل از سه دهه فعاليت هنري اش سخن
رانديم . از خانواده دوستي اش گفتيم و باز هم مي خواهيم از
خانواده دوستي بگوييم .
راستش كمي مشكل است كه آدم مشهور باشد , پر مشغله
باشد , محبوب و دوست داشتني هم باشد و در كنار دردسرهايي
كه اينها در پي دارند , باز هم بتواند تمام و كمال خانواده خود را
قدر بداند. واقعيت آنست كه زيبا نيست اگر هنرمندي كه به عنوان
الگو در جامعه مطرح مي شود و مرتب در حال تغذيه روح و روان
ساير انسانها از طريق عرضه هنر خويش است در پاسخگويي
عاطفي و اداره روح و روان خانواده خويش در بماند. از طرفي
هم آنچه از دل برآيد , لاجرم بر دل نشيند. طبيعي است هنرمندي
كه در روابط خانوادگي خويش دچار مشكل و لكنت باشد , با
مخاطب هم ارتباط خوبي را نمي تواند برقرار نمايد. عبدي در
صحبتهايش اشاره اي به خانواده برادر مرحومش داشت كه در
نبود او مسئوليت آنها را نيز به عهده گرفته است . قطعا منظور او
از اين حرفها , خودنمايي نبوده است , زيرا او آنقدر در اين سالها
خود را نمايانده است كه بي نياز است . شخصيت نقشهايي را كه
انتخاب مي كند نيز افرادي هستند كه به نوعي پايبندي خود را به
نسبت به خانواده خويش اعلام مي دارند. اي كاش شرايط به
گونه اي بود كه علاقمندان به بازيگري و بازيگران جوان
مي توانستند اين هنر و حرفه را به طريق استاد ـ شاگردي و يا به
عبارتي روشن تر مريد و مرادي بياموزند. چرا كه برخي درسها را
نمي توان از طريق كلاسهاي آموزشي آموخت . خوشبختانه امثال
عبدي در جامعه هنري مان بسيارند , اميد كه حضورشان را مغتنم
شماريم .
|
|
فانوس
|
نظرات حضرت آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب اسلامي
درباره ارزشهاي اسلامي در سينما
آن چيزي كه در فيلم و سينما براي ما اصل است پيام است ,
يعني شما به عنوان يك فرد انقلابي اصلا چرا براي سينما كار
مي كنيد و اگر بنا باشد اين سينما محتواي انقلابي و محتواي
اسلامي نداشته باشد , آيا باز هم براي سينما كار خواهيد كرد !
روشن است كه در اين صورت كار نخواهيد كرد. پس كسي كه با
انقلاب همسايه و همدل است , سينما را براي چنان محتوايي
مي خواهد كه از اين انقلاب الهام گرفته باشد و در اين هيچ شكي
نيست . لذا در درجه اول همين براي ما مطرح است , كه اگر سينما
بخواهد اين پيام را برساند , لازم است يك جاذبه اي هم داشته
باشد.
پس جاذبه براي ما به عنوان يك ابزار اجتناب ناپذير و محتوا
يك هدف و مقصد در عقيده است . كما اين كه اگر بهترين
مضامين در يك شعر برآورده بشود , آن اثر مطلوب را نخواهد
بخشيد و ما در يك شعر نمي توانيم مضمون را درجه دوم
بگيريم , زيرا مضمون در درجه اول است . منتها مضمون خوب ,
بدون يك تكنيك خوب شعري , فايده اي ندارد و مفيد نيست ,
چون تبليغ را كه كار اساسي هنر است نمي تواند انجام
دهد.
منبع : مصاحبه معاون امور سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد ا سلامي درباره ارزشهاي اسلامي
در فيلم و سينما , مورخ 1363,11,8
|
رويدادهاي فرهنگي و هنري
|
فيلمسازان جوان انزلي در جشنواره سينماي جوان
مسوول دفتر انجمن سينماي جوان انزلي گفت : 12 فيلم از
توليدات اين دفتر در هشتمين جشنواره بين المللي فيلم
سينماي جوان شركت خواهد داشت .
« فريده الماسي » روز سه شنبه در مصاحبه با ايرنا اين
فيلمها را « عصر عاشورا » و « تشنه هاي نجيب » كار اردشير
پورنعمت , « توپك نارنجي » و « غرامات جنگ » اثر زهره زماني
« ز مثل زندگي ز مثل زلزله » كار لعيا شهريوريان , « ميراث ما » از
فاطمه نجاري , « سينما خاطره » اثر علي حاجي پور ,
« جاماندگان بهاري » كار معصومه خوش روي » « و اينك من » و
« تابلوي من » از حامد پورجمشيديان « زير نور ماه » كار حامد
سميعي و « مضراب » اثر شهرام هشترودي ذكر كرد.
وي افزود : دو فيلم ديگر در اين انجمن در دست توليد
است كه مراحل پاياني خود را مي گذراند.
وي گفت : 22 هنرجو در اين انجمن مشغول فراگيري
فيلم سازي و تصويربرداري زير نظر سه استاد هستند.
الماسي همچنين از شروع كلاسهاي اوقات فراغت اين
انجمن در هفته آينده خبر داد.
هشتمين جشنواره بين المللي فيلم سينماي جوان آبان ماه
امسال در تهران برگزار خواهد شد.
مجوز ورود 12 برنامه به شبكه ويديويي صادر شد
دوازده عنوان برنامه ويديويي مجوز ورود به شبكه
سراسري را دريافت كردند.
به گزارش روابط عمومي معاونت امور سينمايي و سمعي و
بصري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و براساس اعلام اداره
كل نظارت و ارزشيابي , مجوز ورود دوازده عنوان برنامه به
شبكه ويديويي كشور از سوي شوراي بازبيني صادر شد.
اسامي برنامه هاي مذكور عبارتند از :
فيلم هاي سينمايي :
تارزن و تارزان (ايران ) , چتري براي دو نفر (ايران ) , از جان
گذشته (كلمبيا) , نان و گلسرخ (انگلستان ) , اي برادر كجايي
(آمريكا) , ماجراهاي راكي و بولونيكل (آمريكا)
مجموعه تلويزيوني :
كيف انگليسي
آموزشي ـ تفريحي :
آموزش گل چرمي , منتخب فوتبال جام جهاني
همايش سراسري « شبهاي شهريور » برگزار مي شود
اولين همايش سراسري شاعران و قصه نويسان جوان ايران
با عنوان « شبهاي شهريور » توسط كانون ادبي مركزي سازمان
فرهنگي هنري شهرداري تهران و « خانه داستان ايران » برگزار
مي شود.
به گزارش ستاد خبري همايش , اين رويداد فرهنگي هنري
كه در يكي از شبهاي شهريور ماه امسال برگزار خواهد شد در
حمايت از آفرينش هاي ادبي نسل جوان و تقدير از خالقان آثار
برتر , در يك همايش باشكوه شاعران و قصه نويسان سراسر
كشور را گرد هم مي آورد.
لازم به ذكر است : همايش « شبهاي شهريور » در دو موضوع
آزاد و ويژه برگزار خواهد شد كه عنوان موضوع ويژه « حسين
(ع ) سلطان عشق » نام دارد و شاعران و قصه نويسان جواني كه
از 29 ـ 15 سال سن دارند مي توانند در آن شركت نمايند .
بنا به همين گزارش مهلت ارسال آثار , كه شامل شعر و قصه
تا پايان وقت اداري روز 30 مرداد ماه سال جاري بوده و كليه
آثار بايد به دبيرخانه جشنواره واقع در خيابان شريعتي ,
روبروي خيابان بهار شيراز , خيابان كاج , خانه داستان ايران و
يا به فرهنگسراهاي سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران
ارسال شود . ضمنا شماره تلفن 769854 پاسخگوي
علاقه مندان شركت در همايش مي باشد.
گفتني است : به آثار منتخب جشنواره جوايزي ارزنده اي
چون : 3 سفر حج عمره , 5 سفر زيارتي كربلا , 5 سفر زيارتي به
سوريه , 10 سفر زيارتي به مشهد مقدس و شيراز , 72 قطعه
سكه بهار آزادي , 72 قطعه سكه نيم بهار آزادي و 72 سكه ربع
بهار آزادي به همراه جوايز ديگري تعلق مي گيرد.
همچنين آثار منتخب همايش « شبهاي شهريور » در چند
مجلد به چاپ خواهد رسيد.
| |